Izet Dushi, 80 vjeç, jeton në Suedi, por merr pension kontributpagues nga buxheti i shtetit të Kosovës.
Edhe Arifja, 75-vjeçare, që jeton prej 21 vjetësh në Gjermani, gjithashtu përfiton pension të moshës nga Kosova.
Përfaqësueses të shoqërisë civile konsiderojnë se kjo praktikë duhet ndërpritet sepse është e paligjshme dhe dëmton buxhetin e shtetit me mbi 51 milionë euro në vit.
Ndërkaq, ish-ministri i Punës dhe Mirëqenies Sociale, Skënder Reçica, thotë se të gjithë qytetarët e Kosovës mbi moshën 65-vjeçare, pavarësisht se ku jetojnë, në bazë të ligjit mund të marrin pension nëse përmbushin kriteret ligjore.
Çka thotë Ligji për skemat pensionale të financuara nga shteti?
Të dy skemat e pensioneve, si ai i moshës dhe ai kontributpagues, në bazë të këtij ligji të miratuar në vitin 2014, kanë të njëjtin kusht moshe, që është 65 vjet, si dhe kërkohet të jenë banorë rezidentë në Kosovë dhe të kenë dokumente identifikimi të lëshuara nga organi përgjegjës i Kosovës.
Rezident, sipas ligjit, nënkupton praninë fizike të pensionistëve mbi 183 ditë në çdo periudhë kohore brenda 12 muajve të vitit.
Për pensionistët kontributpagues, ndërkaq, kërkohet të paraqesin dëshmi për 15 vjet stazh pune para vitit 1999 dhe që mos të jenë shfrytëzues të ndonjë skeme tjetër pensionale që paguhet nga buxheti i shtetit.
Kurse, në ndryshimet dhe plotësimet e këtij ligji, që janë bërë në vitin 2023, është shtuar edhe paragrafi që “pagesa e pensioneve ndërpritet nëse pensionisti nuk është rezident në Kosovë”.
Sipas rezultateve të regjistrimit të popullsisë, të publikuara më 19 dhjetor nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK), në Kosovë jetojnë 173.875 qytetarë mbi moshën 65-vjeçare.
Por, 202.500 është numri i personave, po sipas kësaj agjencie, që kanë marrë pensione në muajin nëntor të këtij viti nga buxheti i shtetit. Pensionistë të moshës, që marrin 120 euro në muaj janë 154.167 dhe 48.333 persona janë pensionistë kontributpagues që marrin nga 218 deri në 318 euro, varësisht nga niveli i arsimimit.
Nga krahasimi i të dhënave të regjistrimit të popullsisë dhe atyre të ASK-së, rezulton se 28.625 përfitues janë më shumë sesa ka banorë rezidentë të kësaj moshe, thotë për Radion Evropa e Lirë Selatin Kllokoqi nga organizata joqeveritare Demokracia Plus.
“Nëse llogarisim një mesatare prej 150 eurosh në muaj, marrë parasysh vlerën e pensionit bazë dhe vlerën e pensionit kontributdhënës, del se këta persona në mënyrë të paligjshme përfitojnë në muaj mbi 4.2 milionë euro apo për një vit mbi 51 milionë euro”, thotë Kllokoqi, duke shtuar se ligji parasheh qartë që përfituesit e ndonjërit nga këto pensione duhet të jetë banorë rezidentë apo të qëndrojnë gjashtë muaj brenda viti në Kosovë.
