Më 15 dhjetor 2022 Kosova dorëzoi zyrtarisht aplikimin për t’u bërë shtet anëtar i Bashkimit Evropian.
Vendi ka kohë që synon t’u bashkohet organizatave perëndimore, megjithatë agresioni i Rusisë ndaj Ukrainës, i cili ripërtëriu procesin e zgjerimit të BE-së për vendet si Bosnjë e Hercegovina, Moldavia dhe Ukraina, e shtyu Kosovën të përshpejtojë procesin e aplikimit.
Derisa vendet e tjera në Evropë, si Gjeorgjia, aplikuan zyrtarisht për anëtarësim në BE dhe iu dha statusi i kandidatit potencial, Kosova e gjeti veten si shteti i vetëm në Evropë që kishte shprehur më parë aspiratat për anëtarësim në familjen evropiane, por ende nuk kishte paraqitur një kërkesë zyrtare.
Aplikimi i Kosovës për anëtarësim në BE ka shkaktuar konfuzion në Bruksel.
Normalisht, kur një vend aplikon për anëtarësim, Këshilli Evropian ia dërgon kërkesën Komisionit Evropian, dhe procesi mund të zgjasë disa vjet.
Megjithatë, kjo është hera e parë që një shtet që nuk njihet nga të gjitha vendet anëtare të BE-së ka aplikuar zyrtarisht për anëtarësim, duke e bërë atë një situatë ligjore unike, së cilës BE-ja duhet t’i japë drejtim.
BE-ja vazhdon t’i referohet Kosovës me një fusnotë sipër emrit të saj – ku në përshkrim jepen hollësi për dialogun mes Kosovës dhe Serbisë, që ndërmjetëson BE-ja. Në të thuhet: Ky simbol nuk paragjykon statusin dhe është në linjë me Rezolutën 1244 të Kombeve të Bashkuara, si dhe me opinionin e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për shpalljen e pavarësisë.
Çfarë pritet më tej?
Më 11 janar, ambasadorët e BE-së në Bruksel u njoftuan zyrtarisht për aplikimin e Kosovës nga ambasadori i Suedisë, shtet i cili kryeson presidencën aktuale të Këshillit Evropian. Diskutimi ishte i shkurtër, ku ambasadori suedez informoi kolegët e tij, se të gjitha shtetet anëtare do të konsultohen në dy javët e ardhshme dhe se do të ketë një diskutim më të gjerë në fund të muajit për të vendosur potencialisht se si do të veprohet.
Tashmë është e qartë se ecja përpara me aplikimin e Kosovës do të jetë e vështirë, jo vetëm për arsyen se pesë vendet anëtare jonjohëse të BE-së ka të ngjarë të hezitojnë që të ndryshojnë qëndrimin e tyre, por edhe sepse Hungaria kohët e fundit ka shprehur kundërshtim ndaj çdo lëvizjeje që sugjeron anëtarësimin e ardhshëm në BE për Kosovën. Ajo ka deklaruar se kjo mund të dëmtojë shanset që Kosova dhe Serbia të arrijnë një marrëveshje.
Serbia dhe Kosova janë angazhuar në bisedime për normalizimin e marrëdhënieve që nga viti 2011.
